Test jouw grondsoort en kies de juiste planten
Blauwe bes (Vaccinium corymbosum)
Waarom doet de ene plant het wel goed in jouw tuin, en de andere niet? Dat kan aan veel dingen liggen. Misschien staat plant A wel op een zonnige plek terwijl deze eigenlijk van schaduw houdt. Of slurpt plant B, die ernaast staat, zoveel voedingsstoffen dat er te weinig over is voor plant A. De juiste plant op de juiste plek zetten is een kunst, maar het belangrijkste om rekening mee te houden, is: jouw bodem.
Waarom je de grondsoort in jouw tuin wilt weten
Maak je geen zorgen, je kunt op iedere grond, of bodem, een tuin aanleggen. Maar niet elke plant floreert op elke grondsoort. Elke grondsoort heeft specifieke kenmerken, en daar kun je een dik boek over schrijven.
Wat vooral belangrijk is om te weten, is dat lichte grond (zoals zand) en zware grond (zoals klei) anders reageren op zon en zo andere omstandigheden creëren voor jouw planten. Een plant kan het daarom bijvoorbeeld net zo goed doen op zandgrond in de schaduw als op kleigrond in de zon. Zo wordt er vaak gezegd dat de zonnehoed (Echinacea) het alleen goed doet op zandgrond, omdat ‘ie niet van natte wortels houdt. Maar mijn ervaring is dat deze plant het in kleigrond in de volle zon prima kan doen.
Doe de bodemtest
Je kunt zelf gemakkelijk testen welke grondsoort er in jouw tuin ligt. Dat pak je zo aan:
Vul de helft van een glazen pot (bijvoorbeeld een jamppot) met aarde uit jouw tuin. Zorg dat je geen oppervlakkige aarde pakt, maar graaf minimaal 10 cm diep. Wil je jouw grond onder een bestaand terras of tegels testen, graaf dan nog dieper. Onder bestrating ligt doorgaans een laag ophoogzand van minimaal 10 cm.
Vul de rest van de pot aan met water. Schud de pot flink, en laat een nachtje staan om de minerale deeltjes (zand, silt en klei) te laten bezinken.
De volgende ochtend lees je de lagen in de pot af. Zand zakt als eerste naar de bodem, silt komt er bovenop en klei vormt de bovenlaag. We spreken van leem als je een gelijke verhouding ziet tussen zand, silt en klei (zie afbeelding hieronder).
© Studio Jong Baw
Maar hoe zit het dan met veen?
Veen is tricky. Het bevat weinig tot geen minerale deeltjes, dus geen zand, silt en klei, maar veel organisch materiaal (plantenresten). Daardoor is het erg compact, donker en over het algemeen zuur. Hoe je dit in jouw glazen pot ziet? Plantenresten zijn lichter dan water, dus in theorie zou veen boven het water drijven.
Maar zijn de plantenresten volgezogen met water, of zitten er toch zwaardere delen in, dan kan het ook tussen zand en klei in liggen. Het kan ook uit elkaar vallen of ‘meezweven’ in de andere lagen. Wat je vooral wilt weten als je hierover twijfelt, is of jouw grond erg zuur is. De meeste planten houden namelijk niet van hele zure grond. Blauwe bessen dan weer wel.
Tijd om planten te kiezen
Nu je een beeld hebt van de grondsoort in jouw tuin, kun je gaan puzzelen met planten. Een grove regel is dat je voor lichte grond (zoals zand) rekening kunt houden met planten die van droge tot normale grond houden, en voor zware grond (zoals klei) planten kiest die van normale tot natte grond houden. Zit je ertussenin (leem)? Dan heb je the best of both worlds, en zullen veel planten goed gedijen in jouw tuin.
Vergeet niet om rekening te houden met de standplaats: schaduw, halfschaduw of zon. Er zijn ook nog andere voorkeuren van planten waarmee je de kansen op succes vergroot, zoals de behoefte aan bepaalde voedingsstoffen. Garanties heb je nooit, maar als je rekening houdt met de grondsoort ben je al een heel eind.
Van losse planten naar een tuin in balans
Als je weet welke planten passen bij jouw grondsoort en standplaats, kun je ze slim met elkaar combineren. Daar komt een beplantingsplan bij kijken. Een beplantingsplan is een tekening op schaal van alle borders in jouw tuin, waarin je de precieze plaatsing ziet van elke plant. Planten kunnen elkaar versterken, zowel qua behoeften als visueel. Een mooi gebalanceerd plan houdt rekening met kleur, textuur, hoogtes en verschillende bloeimomenten gedurende het jaar. Zo kun jij het hele jaar door genieten van jouw tuin.
Kun je wat hulp gebruiken bij het kiezen van de planten voor jouw tuin? Stuur me een bericht, ik denk graag met je mee.