Ontwerp voor een kleine tuin maakt een groot verschil
De Prunus padus 'Nana' is een kleinere versie van de inheemse vogelkers en prima geschikt voor een kleine tuin. Deze boom geeft witte bloemen in april en mei, gevolgd door zwarte bessen waar vogels dol op zijn.
Het is niet moeilijk om te dromen over alles wat je in de tuin zou willen hebben. Maar wat als jouw tuin niet zo groot is? Dan moet je slimme keuzes maken. Een goed ontwerp voor een kleine tuin maakt een groot verschil in beleving, sfeer en gebruik. Bovendien kun je ook in een kleine tuin heel veel waarde bieden voor insecten, vogels en andere dieren in jouw omgeving. Van daktuin tot patio of stadstuin: van elke tuin kun je een biodiverse, groene oase maken.
Hoe groot moet een tuin zijn voor een ontwerp?
Het is één van de meest gestelde vragen die ik krijg. Ik zeg dan vaak gekscherend: 1 m². Het is soms lastig om van te voren te bedenken hoe een ontwerp voor een kleine tuin uitpakt. Er is toch niet zoveel ruimte om in te delen? Maar daar verkijk je je makkelijk op. Een lege ruimte, en al helemaal een ruimte die omsloten is door bijvoorbeeld een hoge schutting, voelt nu eenmaal klein aan. Maar er past vaak meer in dan je denkt. Door een tuin in te delen in ‘kamers’ creëer je een speels gevoel en maak je de ruimte optisch groter.
Juist omdat de ruimte beperkt is, is het belangrijk om elk hoekje te benutten. Je hebt misschien de neiging om niet te veel in de tuin te zetten, want je wilt niet dat het vol of rommelig aanvoelt. Maar daarmee loop je het risico dat de tuin juist klein aan gaat voelen. Vul de hele tuin! Alle ruimte die je niet nodig hebt om te zitten, lopen of spullen op te bergen, kun je vergroenen. Elke tegel die je niet gebruikt, is er één teveel. Beplanting is luchtig en laat gefilterd licht door, waardoor de tuin minder afgebakend aanvoelt. Het zijn de bomen, heesters en andere planten die ervoor gaan zorgen dat jouw tuin een sfeervolle plek is in elk seizoen.
Van 24 m² tegels naar ecologische gezinstuin
Voor een klant in Gelderland maakte ik een ontwerp voor hun achtertuin op het zuiden van 24 m². De tuin lag op dat moment vol met tegels en het was een plek waar ze niet graag waren. Dat vonden ze ontzettend jammer, want ze houden van de natuur en het buitenleven. Er stond een zandbak voor de kinderen, maar in de zomer werd het in de tuin te heet om comfortabel te zijn. De wens was een eetbare en geurende tuin waar veel te ontdekken viel, met voldoende ruimte om te zitten voor 6 personen en een speelplek voor de kinderen. De woonkamer grenst aan de tuin, met grote raampartijen en openslaande deuren. Het doel was een groene buitenruimte die in elk seizoen in verbinding stond met het huis.
Ik creëerde voor dit gezin een groene, gezellige tuin waar het het hele jaar door goed vertoeven is. In de ochtend pak je de eerste zonnestralen bij het zitje in de hoek, omringd door geurende kamperfoelie. De loungeplek blijft zelfs op hete zomerdagen een aangename plek, beschut onder de pergola met klimplanten. Verstopt achter de perenboom spelen de kinderen met een zandbak en andere natuurlijke materialen die de fantasie prikkelen, terwijl ze snoepen van de braam en kruisbes. Een waterschaal en verschillende eetbare bessen trekken vogels en ander dieren naar de tuin. En uiteraard heel veel groen: maar liefst 78 vaste planten, waaronder twee bomen en twee heesters, verwerkte ik in het beplantingsplan. Dit gaf de klant terug in een review:
“Onze tuin is niet groot, maar onze ambities wel. Jij vertelde ons dat er meer kon dan wij dachten en dat heb je in het ontwerp laten zien. Je luisterde goed naar onze wensen en wist ze zelfs allemaal in onze kleine tuin te verwerken zonder dat deze krap aanvoelt.”
Beplanting is luchtig en laat gefilterd licht door, waardoor de tuin minder afgebakend aanvoelt.
Hoe creëer je een gevoel van ruimte in de tuin?
In een kleine tuin heeft de indeling veel effect op hoe je de tuin ervaart. Met horizontale of verticale lijnen kun je de tuin breder of dieper laten lijken. Je hebt vaak relatief meer materiaal in een kleine tuin, bijvoorbeeld voor een terras, looppad, schuur of schutting. Om toch zoveel mogelijk groen in de tuin te verwerken, moet je daarom creatief zijn. Met verschillende hoogtes, kleuren en texturen kun je bepaalde hoekjes in de tuin benadrukken en andere juist verbergen. Klimplanten nemen weinig ruimte in, maar kunnen het zicht wel flink vergroenen. Door met verschillende lagen in de beplanting te werken, breng je diepte aan in de tuin.
Ga je de hoogte in, dan maak je een kleine tuin speelser en creëer je een ruimtelijk gevoel. Wil je een overkapping of pergola in de tuin? Dat kan een gezellig en knus gevoel geven, maar het kan ook teveel licht blokkeren of de tuin kleiner laten lijken. Voeg klimplanten toe om zo’n element te verzachten en kies voor natuurlijke materialen. Daarmee complementeer je de beplanting en breng je rust aan in het geheel. Met heesters en bomen creëer je meer volume en voeg je veel karakter toe aan de ruimte. In een kleine tuin is een boom een echte blikvanger. Kies wel voor een boom die niet te groot wordt en zet ‘m niet te dicht bij het huis of de erfgrens.
Zo maak je de juiste keuzes voor jouw kleine tuin
Wat vind je belangrijk in je nieuwe tuin? Heb je altijd gedroomd van je eigen fruit oogsten? Wil je meer privacy in de tuin? Een plek waar je in elk seizoen buiten kunt zitten? Maak een lijst van de functies die absoluut terug moeten komen in jouw tuin, en welke wensen je nog meer hebt. Dat helpt om tijdens het ontwerpproces keuzes te maken. Als je al je wensen hebt verzameld, kun je bedenken of het mogelijk is om functies te combineren. Denk bijvoorbeeld aan een bank met opbergruimte onder het zitgedeelte. Of een trellis met klimplanten, dat zowel dynamiek geeft aan de tuin als de vuilnisbakken verbergt.
Een kleine tuin is een duidelijk afgebakende buitenruimte. Zie dat als een kans om de ruimte zo in te delen dat deze gaat voelen als een verlengstuk van de woning. Zo vergroot je de leefruimte en voelt de natuur veel dichterbij, ook vanuit binnen in het huis. We denken meestal goed na over hoe we van ons huis een fijn thuis kunnen maken. We kiezen met zorg de vloer, verven de muren, en schuiven met meubels totdat het goed voelt. Als we net zoveel zorg en liefde stoppen in onze tuin, komen we elke dag, in elk seizoen, thuis in de natuur.
Wil je jouw kleine tuin omtoveren tot een groen paradijs, maar weet je niet waar je moet beginnen? Stuur me een bericht, ik vind het altijd leuk om mee te denken over wat er allemaal mogelijk is.